Âm nhạc thời Vàng Son

Don Hồ – Từ cậu bé lạc lõng xứ người trở thành hiện tượng âm nhạc hải ngoại

0

Có thể coi Don Hồ như một trong vài nam ca sĩ nổi tiếng nhất sau năm 75 tại hải ngoại. Ít ra từng có một thời gian dài, anh liên tục làm mưa làm gió trên các liveshow khắp nơi. Ở đâu có người Việt, ở đó từng có mặt Don Hồ.

Cùng một lúc, sự xuất hiện của anh trên những chương trình video đã là một yếu tố thu hút khán thính giả rất mạnh. Don Hồ nổi tiếng về giọng hát đặc biệt, và Don Hồ còn nhận được lòng cảm mến của khán giả về kỹ thuật vững vàng, về phong thái trình diễn cùng với những sáng kiến mới lạ của anh. Đó là những yếu tố khiến anh trở thành một tên tuổi lớn. Được như vậy là do sự sáng tạo cộng với việc để tâm khai thác những kinh nghiệm đã trải qua trong những năm hoạt động ca nhạc trước đó của anh. Tuy nhiên không có mấy ai biết một cách chính xác về thời kỳ niên thiếu của Don Hồ cùng những bước đầu trong cuộc hành trình ca nhạc.

Don Hồ rất ít nói, hay đúng hơn là ngại nói về mình, dù anh là một người có tính tình dễ mến và cởi mở. Do đó, cho đến nay vẫn chưa có nhiều chi tiết về đời sống hay những hoạt động ca nhạc của anh được phổ biến đến những người yêu nhạc.

Don Hồ chào đời tại Sài Gòn, nhưng chỉ vài năm sau anh đã được bố mẹ đưa qua Thái Lan sống cùng với một người chị và người em trai út khi hai ông bà nhận nhiệm sở tại Tòa Đại Sứ VNCH ở đây. Trong khi đó, hai người anh lớn trong gia đình có 5 người con này vẫn ở lại Sài Gòn tiếp tục đi học.

Sống ở Thái Lan – từ That Phanom qua Bangkok – đến năm 1972, gia đình anh quay trở lại Saigon. Sau một thời gian, bố anh lại xin phục vụ thêm một thời gian nữa tại toà đại sứ VNCH ở Thái Lan với ý định sau đó cả gia đình sẽ sang Pháp sinh sống. Nhưng ông chưa kịp thực hiện điều này thì xẩy ra biến cố năm 75 khiến gia đình Don Hồ kẹt lại.

Sau khi từ Thái Lan quay lại Sài Gòn, chú bé Hồ Mạnh Dũng (tức Don Hồ sau này), bắt đầu cắp sách đến trường Rạng Đông (tức Aurore), không xa căn nhà của cậu trong khu Vườn Bà Lớn là mấy.

Sau nhiều lần chuẩn bị, cả gia đình Don Hồ cùng nhau rời Việt Nam. Nhưng không may, tất cả mấy chuyến đi đều thất bại, đưa đến tình trạng gia sản cạn kiệt. Cuối cùng gia đình anh đi đến quyết định tách ra riêng rẽ để rời khỏi Việt Nam. Don Hồ và người anh kế được đi vào năm 1980. Hai anh em khởi hành từ Cà Mau, trên một chiếc tàu nhỏ hướng về Thái Lan trực chỉ. Sau mấy ngày ra khơi, chiếc tàu có mặt hai anh em họ Hồ đã bị bọn hải tặc cướp bóc trên 30 lần, trước khi bị kéo vào đảo Kra, được gọi là “Đảo Sọ Người”, một nơi kinh hoàng đối với những phụ nữ bị hải tặc đưa lên đây.

Hai anh em ở trên đảo này được 3 ngày cùng với nhiều người khác thì may mắn được một chiếc máy bay của Cao Ủy Liên Hiệp Quốc phát hiện để sau đó tất cả được đưa về một trại nhỏ ở Thái Lan ở Pakpanang, nơi khoảng đất trống của vị cảnh sát trưởng vùng đó để làm thủ tục nhập trại Song Kla. Ngay khi mới đến trại, hai anh em đã tìm cách đánh điện tín tới người thân bên Pháp, nhờ báo cho gia đình về những nguy hiểm họ đã trải qua với lời nhắn mẹ và chị không nên rời Việt Nam bằng đường biển. Sau vài tháng ở Song Kla, hai anh em Don Hồ và đám người tỵ nạn được đưa vào trại Galang thuộc Indonesia để chờ định cư ở quốc gia thứ ba, sau nửa năm sống trong các trại tỵ nạn ở Thái Lan.

Được một hội nhà thờ bảo lãnh, hai anh em được đưa về cư ngụ tại thành phố St Louis, thuộc tiểu bang Missouri vào ngày 1 tháng 7 năm 1980 cùng với người anh cả. Người anh này cũng đi không bao lâu sau khi 2 em rời Việt Nam và được nhập chung một danh sách để cùng nhau sống chung. Chưa quen với khí hậu lạnh lẽo khi mùa đông đến, ba anh em cảm thấy khó có thể sống ở miền đất này khi phải đón xe bus và đi bộ đến trường trong những ngày đông giá trong khi quần áo ấm còn thiếu thốn vì mới đặt chân tới đây vào mùa Hè.

Những ngày tháng đầu tiên sống ở St Louis trong thời kỳ còn rất hiếm người Việt, là những ngày tháng Don Hồ cảm thấy rất lạc lõng trong những sinh hoạt hoàn toàn mới lạ. Tất cả mọi việc mấy anh em đều phải tự xoay sở, không hề có được sự chỉ dẫn của những người đi trước. Don Hồ cho biết nếu cứ tiếp tục sinh sống ở đây thì chắc không bao giờ anh có được cơ hội trở thành ca sĩ. Mặc dù đến lúc đó anh chưa bao giờ nuôi ý tưởng đi hát. Cũng may, sau 3 tháng ở St Louis, một người bạn thân của người anh kế ở nam California rủ ba anh em cùng sang đây sống.

Tuy nhiên người anh lớn quyết định ở lại, trong khi Don Hồ và người anh kế cùng nhau lên đường qua miền nắng ấm vì từng nghe rất nhiều người nói về nơi được coi là “vùng đất hứa” này. Anh sợ nếu ở lâu tại Saint Louis sẽ bị chôn chân ở đây nên rất khó rời xa một khi đã trở thành quen thuộc.

Cuộc sống của Don Hồ bước vào một giai đoạn mới kể từ đó. Những ngày đầu ở nam California chưa có những dấu hiệu sáng sủa nào đến với cuộc sống của Don Hồ. Vấn đề cư ngụ vẫn hoàn toàn ở trong tình trạng tạm bợ, qua ngày đoạn tháng. Ở chung với bạn bè nơi đây vài tuần, chỗ kia vài tháng. Nên chỉ trong một thời gian ngắn, hai anh em đã phải nhiều lần đổi nơi cư ngụ. Trong vòng 3 tháng, họ đã phải thay đổi chỗ ở đến 3 lần.

Đầu tiên đến với nam California, hai anh em Don Hồ ở thành phố Costa Mesa trong một căn nhà nhỏ hẹp, chung tiền thuê với mười mấy người khác. Chật chội, thiếu thốn, nhưng trong lứa tuổi 13, 14 lúc đó, Don Hồ cảm thấy rất vui trong một môi trường mới, với những bạn bè mới trong lớp tuổi thiếu niên mang đầu óc phiêu lưu mạo hiểm trước những khám phá mới. Anh cho là khi ở lại Việt Nam sau năm 75 đã khổ rồi, nếu lấy lúc đó so sánh cũng chẳng thấy khổ hơn. Mà dù có khổ hơn cũng chịu được “tại vì còn trẻ, quăng vào đâu cũng sống”, Don Hồ quan niệm như vậy!

Khó thể nào diễn tả nỗi vui mừng to lớn của Don Hồ khi người anh kế của anh sắm được một chiếc xe hơi đầu tiên trong đời. Dĩ nhiên đó chỉ là một chiếc xe cũ nhưng cũng đủ cho Don Hồ mê mẩn và coi như một biến cố quan trọng.

Do sự thay đổi chỗ ở liên miên, nên việc học vấn của Don Hồ trong những ngày đầu ở nam California không được liên tục. Hết thay đổi trường này qua trường khác trong thời kỳ tiểu học. Mãi đến khi lên bậc trung học, anh mới được theo học liên tiếp trong 3 năm tại trường Santa Ana High School. Đây là một trường có nhiều sắc dân theo học, trong khi người Mỹ trắng chỉ chỉ chiếm một tỷ lệ khiêm nhượng khoảng 10%.

Thời gian này cũng là thời gian cậu học sinh Hồ Mạnh Dũng đổi tên thành Don Hồ. Vì khi đi làm bị chọc ghẹo do cái tên “Dũng” của mình, khi phát âm theo tiếng Mỹ là “dung” đã mang một nghĩa không được đẹp.

Khi đổi tên mình thành Don Hồ, Hồ Mạnh Dũng lúc đó chưa hề biết cái tên này là tên của một nam ca sĩ rất nổi tiếng ở Hawaii. Nhưng sự trùng hợp này có thể coi là dấu hiệu báo trước về cuộc đời ca hát của Don Hồ Việt Nam là Hồ Mạnh Dũng. Hơn nữa, cũng nhờ ở sự trùng hợp với tên người nam ca sĩ lão thành sinh trưởng ở Honolulu này, mà anh đã nhận được nhiều sự dễ dãi nơi học đường là nơi các thầy, các cô giáo coi nam ca sĩ này là thần tượng của họ. Mọi việc đều trở nên suôn sẻ với cậu học trò nhỏ tuổi này khi anh nhanh trí học thuộc lòng nhạc phẩm “The Tiny Bubble” của nam danh ca Don Ho người Mỹ và hát lên để lấy cảm tình của mọi người trong trường, trong lớp.

Được biết trước đó, bố Don Hồ và người con út cũng đã vượt biên bằng hai chuyến đi riêng rẽ. Cuối cùng hai cha con cũng gặp nhau tại trại Song Kla, một thời gian ngắn sau khi Don Hồ vừa rời đây. Được người bác đứng ra bảo lãnh, bố anh và người em út về cư ngụ tại thành phố Minneapolis, tiểu bang Minnesota. Hai người ở đây tới năm 1987 mới sang California đoàn tụ với hai anh em Don Hồ. Đến năm 1992, mẹ và chị anh cũng đã sang nam California để cùng nhau đoàn tụ, nhờ được bố anh bảo lãnh.

Đời sống Don Hồ kể từ khi bố anh qua sống chung bắt đầu được ổn định hơn trước rất nhiều, do bầu không khí gia đình đầm ấm mang lại.

Bắt đầu bước chân vào College vào khoảng đầu thập niên 80, con đường ca nhạc của Don Hồ bắt đầu hé mở khi anh cảm thấy rất thích thú với những giờ học nhạc tại Orange Coast College (OCC). Cùng một lúc, trong hai năm cuối college anh bắt đầu đóng góp một cách hăng say vào những hoạt động văn nghệ và xã hội trong trường cùng với một nhóm gồm 4 người bạn thân, trong số có Mai Khanh, con gái nhà văn Nhật Tiến.

Từ đó những công tác gây quỹ, những chương trình văn nghệ sinh viên được tổ chức một cách đều đặn. Trước đó, trong thời kỳ trung học Don Hồ cũng từng tham gia rất tích cực vào những chương trình văn nghệ liên trường tổ chức vào những dịp Tết đã được anh và nhóm bạn bè nằm trong Hội Học Sinh Việt Nam đứng ra vận động.

Trong thời kỳ theo học college, dù thiếu thốn về phương tiện và nhân sự, nhưng Don Hồ và các bạn trong Hội Sinh Viên VN đã cố gắng vượt qua được những khó khăn để đi đến thành công. Nhờ ở những hoạt động tích cực, Don Hồ đã được bầu là hội trưởng Hội Học Sinh VN tại Orange Coast College vào năm 85, cũng là năm cuối cùng anh theo học ở đây.

Sau khi ra khỏi trường, Don Hồ vẫn tỏ ra say mê với những sinh hoạt văn nghệ. Nhờ quen với anh của nhạc sĩ Duy Hạnh, khi nhạc sĩ này thành lập ban nhạc để chơi trong những chương trình ca nhạc, dạ vũ tại các trường đại học cộng đồng như UCI hoặc UCLA, anh xin được một chân theo phụ trong những công việc như khiêng nhạc cụ hoặc cuốn giây… Cuối cùng Don Hồ đã được ban nhạc này rủ vào hát, trong thời kỳ mà những tên tuổi như Ngọc Lan, Kiều Nga, Lynda Trang Đài… mới được biết tới.

Dù không còn gì vui hơn khi được hát với một ban nhạc, nhưng Don Hồ nhận thấy giọng hát của mình còn kém cỏi nên đã ghi tên theo học những lớp luyện giọng, đặc biệt là lớp huấn luyện ca sĩ hát nhạc thính phòng trong khi kiến thức về Anh Văn của anh chưa được gọi là khá. Bây giờ nhớ lại anh vẫn nhận thấy là mình đã quá gan khi đã ghi tên học một lớp cao cấp về hợp xướng như vậy, để đi đến kết luận đúng là “điếc không sợ súng”!

Trong lớp học này chỉ có Don Hồ và một thanh niên người Lào là hai người Á Đông có giọng “barython” theo học, trong khi tất cả những học sinh khác đều là người Mỹ hay Mễ: “Cứ mỗi lần ông thầy bắt Don Hồ với người bạn Lào kia hát thì hai đứa cùng lí nhí, lí nhí. Chắc là ông ấy sợ nếu đuổi hai đứa sẽ bị mang tiếng là kỳ thị, thành ra phải giữ lại. Chắc ông ấy cũng chán lắm. Vì tiếng Anh nói còn không ra lấy gì mà hát!”.

Nhưng dù sao Don Hồ nhận thấy cũng nhờ ở lớp đó mà nghệ thuật hát bè của anh rất khá và là một đóng góp lớn cho con đường ca hát của anh sau này, như lời anh kể: “Cứ đưa Don Hồ một câu là cái bè của em nó nhẩy ra liền. Có một thời gian Don suy nghĩ thấy tại sao người khác làm không được mà mình làm đưọc. Thì Don mới nghiệm ra là nhờ 4 năm học trong lớp đó”.

Và Don Hồ cũng không phủ nhận được thời gian cộng tác với ban nhạc của Duy Hạnh đã mang lại cho anh nhiều kinh nghiệm thực tế quí báu để ứng dụng trong nghề nghiệp của mình suốt cuộc hành trình trong ca nhạc.

Anh thành thật đưa ra một thí dụ rất thực tế về trường hợp một ca sĩ chưa nổi tiếng hát cho một ban nhạc trong bước đầu tập tễnh như anh: “Khi trong ban nhạc bị hành hạ, bị khi dể, rồi bị đụng chạm tùm lum hết! Thành ra lúc ra sân khấu Don Hồ cứng cựa hơn những người không có chơi trong ban nhạc trước đó”

Và cũng chính từ ban nhạc của nhạc sĩ Duy Hạnh có tên là Boléro, Don Hồ có được cơ hội tiến xa hơn. Vào đầu thập niên 90, ban nhạc Bolero được trung tâm Thúy Nga mời xuất hiện trên chương trình Paris By Night 12 với chủ đề xoay quanh những liên khúc nhạc trẻ. Trong phần trình diễn của ban nhạc Bolero, Don Hồ đã trình bầy 2 ca khúc Em Đẹp Như Mơ và Black Magic Woman.

Sau lần xuất hiện đầu tiên trên video đó, Don Hồ đã được trung tâm Thúy Nga chú ý sau khi thăm dò nơi một số khán giả để nhận biết được những điểm ăn khách của người ca sĩ lúc đó chưa được mấy ai biết tới, mặc dù từng đi hát vài năm tại các vũ trường thuộc Quận Cam. Kể từ chương trình Paris By Night 15, Don Hồ bắt đầu chính thức hợp tác với trung tâm Thúy Nga. Với nhạc phẩm Diana, anh đã tạo ngay tên tuổi cho mình. Đó là kỹ thuật hát vững vàng nhờ ở lớp luyện giọng, sự dạn dĩ sân khấu nhờ ở thời gian hát trong ban nhạc.

Tất cả đã đúc kết thành một kinh nghiệm quí giá cho anh khi bước vào con đường chuyên nghiệp. Trong những chương trình video thời đó, Don Hồ chỉ chuyên trình bày những nhạc phẩm ngoại quốc, trước khi trình bầy nhạc phẩm Việt Nam đầu tiên là Tình Khúc Buồn của Ngô Thụy Miên một thời gian sau. Và nhạc phẩm này cũng là nhạc phẩm mang đến cho anh nhiều thành công.


Video Tình Khúc Buồn của Don Hồ trên Paris By Night

Trở về với thời gian vài năm trước đó, Don Hồ từng đi hát tại một số vũ trường. Khởi đầu với vũ trường Saigon Cabaret, là nơi Don Hồ từng vài lần đến chơi với một sự thích thú khi nhìn lên sân khấu với vẻ ngưỡng mộ những ca sĩ xuất hiện dưới ánh đèn mầu. Tuy anh chỉ nhận được số tiền thù lao it ỏi là 20 mỹ kim một đêm, chưa kể còn thấp hơn mỗi khi vắng khách. Tuy vậy, được đi hát đối với Don Hồ đã là một điều may mắn, “đã là nghon rồi”, như anh nói.

Don Hồ hát với ban nhạc The Keys tại Saigon Cabaret cho đến khi ban nhạc The Dreamers và Tuấn Ngọc được mời cộng tác. Cũng may, anh và ban nhạc The Keys sau đó được mời về cộng tác với vũ trường Nuit D’Orient với Zsa Zsa Minh Thảo, Minh Xuân – Minh Phúc, Duy Quang, Thái Thảo, Thái Hiền, Trọng Nghĩa. Sau khi vũ trường Nuit D’Orient ngưng hoat động, Don Hồ được nhạc sĩ Ngọc Chánh mời về hát cho vũ trường Ritz của ông sau một lần ông nghe Don Hồ hát trong một tiệc cưới. Don Hồ, dù lúc đó chưa nổi tiếng, nhưng đã cho là mình có được may mắn.

Don Hồ tự ví mình như một viên bi quay tròn, có thể lăn xả vào bất cứ chỗ nào sau khi đã dày dạn kinh nghiệm trong việc hợp tác với ban nhạc, với phòng trà, với vũ trường…

Sau khoảng 15 năm cộng tác với trung tâm Thúy Nga, Don Hồ từ cuối năm 2004 đã sang cộng tác với trung tâm Asia và đã góp mặt thường xuyên ở trung tâm này. Trong thời gian hợp tác với Thúy Nga, Don Hồ rất chú trọng đến những tiết mục trình diễn của mình để thường bỏ cả công sức và tiền bạc vào việc hoàn chỉnh. Điều này khiến nhiều người tưỡng rằng anh được hưởng một sự ưu đãi đặc biệt.

Don Hồ cũng thỉnh thoảng góp ý với trung tâm anh hợp tác về phông cảnh, dàn dựng cho những tiết mục của mình để sau đó có những lần tự tay mình cùng các bạn đứng ra lo những việc này.

Hơn 30 năm đã qua đi trên chặng hành trình ca nhạc của Don Hồ. Với một đầu óc sáng tạo cùng với những kinh nghiệm gặt hái được sau một chặng đường dài với những thăng trầm, những vui buồn trong nghề nghiệp, Don Hồ vẫn giữ cho mình một vị thế đặc biệt trong sinh hoạt ca nhạc Việt Nam hải ngoại. 

Theo TV Tuần San số 1098

Leave A Reply

Your email address will not be published.