Âm nhạc thời Vàng Son

Trịnh Nam Sơn kể về “Dĩ Vãng” những ngày đầu đi hát

0

Ca sĩ, nhạc sĩ Trịnh Nam Sơn có một ngoại hình dễ gây ấn tượng với cái đầu trọc bóng lưỡng và cách trang phục theo lối nghệ sĩ rất Mỹ. Khi về Việt Nam và tham gia những chương trình lưu diễn từ Nam ra Trung, ông rất bất ngờ khi khán giả tỏ ra quen thuộc với những nhạc phẩm nổi tiếng từ lâu của ông như “Dĩ Vãng” hay “Quên Đi Tình Yêu Cũ”.

Cả hai bài hát này từng được coi như những “hits” tại hải ngoại vào đầu thập niên 90. Nhất là “Dĩ Vãng”, được rất nhiều người yêu thích cũng như được nhiều ca sĩ nổi tiếng trình bày. Đó cũng là nhạc phẩm đã đưa tên tuổi Trịnh Nam Sơn lên cao, nhưng cũng vì sự nổi tiếng của “Dĩ Vãng” mà ông đã bị nghi ngờ là đạo nhạc.

Trịnh Nam Sơn cho biết ông sáng tác “Dĩ Vãng” vào cuối năm 1988, ban đầu đó chỉ là một bài tập thực hành nhạc không lời vào năm 1985-1986, khi đang theo học tại một trường nhạc chuyên nghiệp tại nam California với một chương trình cấp tốc tương đương với trình độ 4 năm đại học.

Đầu tiên, Trịnh Nam Sơn đã nhờ nhà báo Du Miên (hiện chủ trương tạp chí Thời Báo tại nam California), viết lời cho “Dĩ Vãng”, nhưng vì bận rộn nên Du Miên không viết được. Sau đó Trịnh Nam Sơn đã tự mình viết lời rồi hát trên một video do chính ông thực hiện dưới hình thức CD và MV do Lý Huỳnh đạo diễn.


Bài hát đầu tay – Dĩ Vãng được Trịnh Nam Sơn thực hiện MV

Vì niềm đam mê trong âm nhạc, ông đã dốc hết tiền dành dụm để thực hiện hai sản phẩm này, ban đầu không nghĩ đến mục đích thương mại. Sau đó ông mới giới thiệu những sản phẩm của mình với một số trung tâm nhạc uy tín, nhưng “Đầu tiên bán cho Diễm Xưa, không mua. Bán cho Giáng Ngọc cũng không mua. Bán cho Thuý Nga cũng không mua. Lưu Huỳnh giới thiệu với Asia, Asia mua nhưng không mua CD, chỉ mua video thôi”, Trịnh Nam Sơn kể.

Trong khi đó trung tâm Khánh Hà lại đồng ý mua CD có nhạc phẩm này. Cả hai trung tâm Asia và Khánh Hà đều gặt hái được thành công với “Dĩ Vãng” cũng như “Quên Đi Tình Yêu Cũ” của Trịnh Nam Sơn. Khi giao “Dĩ Vãng” cho trung tâm Khánh Hà, Trịnh Nam Sơn cho biết nhạc phẩm này đã được đăng ký bản quyền vào cuối năm 1989 với Thư Viện Quốc Hội Hoa Kỳ.

Đến năm 1992, bài “Dĩ Vãng” được thu trên một CD do nam ca sĩ Max Surine, người Singapore trình bày bằng lời Anh với tựa đề “Life Goes On”, với phần giai điệu “giống sáng tác của Sơn đến 98%” – theo lời ông nói.

Một sự cố lớn bắt đầu xảy ra khi có một nhạc sĩ Việt Nam đã tung tin rằng Trịnh Nam Sơn đã “đạo nhạc” của ngoại quốc để viết lời thành “Dĩ Vãng”. Tin này được tung ra khá rộng rãi trong giới nghệ sĩ hải ngoại, ảnh hưởng lớn đến uy tín nên Trịnh Nam Sơn đã nhờ một luật sư người Mỹ can thiệp, cũng vào năm 1992.

Sau khi có được CD của Max Surine, ngoài bìa có những chữ Hoa mà Trịnh Nam Sơn không hiểu, nên ông đã gặp Ý Nhi – một nữ ca sĩ gốc Trung Hoa – nhờ giải thích, và được biết nghĩa của câu đó là “phiên dịch nhạc Việt Nam”.

Sau đó Trịnh Nam Sơn hỏi thêm những người bạn biết chữ Hoa khác và cũng được trả lời như vậy. Điều đó chứng tỏ Max Surine cũng công nhận đã lấy nhạc Việt Nam để đặt lời, nhưng lại không ghi tên người viết nhạc. CD có nhạc phẩm “Life Goes On” (lời Anh, theo nhạc của “Dĩ Vãng”) được ghi “copyright” năm 1992 một cách chung chung, không ghi rõ ràng bản quyền về phần nhạc hay lời.

Nhưng sau một thời gian không tìm ra tung tích của Max Surine ở Singapore vì ca sĩ này luôn thay đổi nơi cư trú, luật sư của Trịnh Nam Sơn đã đề nghị ngưng thụ lý vụ kiện. Mặt khác, chính Trịnh Nam Sơn cũng cho biết sẽ rất tốn kém nếu tiếp tục theo đuổi đến cùng. Hơn nữa, dù có thắng kiện, chưa chắc ca sĩ người Singapore kia có đủ khả năng tài chính để bồi thường. Với các thông tin có được, Trịnh Nam Sơn cũng đã chứng minh được rằng bài hát “Dĩ Vãng” là của ông viết 100%.

Sau khi thành công với “Dĩ Vãng”, Trịnh Nam Sơn đã tạo dựng ngay được tên tuổi khi chính thức đến với những sinh hoạt âm nhạc Việt Nam tại hải ngoại. Những năm đầu thập niên 90, nhiều người đã coi ông như một hiện tượng với một dòng nhạc mới lạ, với những sáng tác được liên tiếp tung ra như Nuối Tiếc, Về Đây Em, Con Đường Mầu Xanh, Tình Vào Thu, Nhớ…

Một điều không ai ngờ là những ngày đầu khi sang đến Mỹ sau năm 75, Trịnh Nam Sơn chưa hề biết sáng tác. Ông chỉ mới có một căn bản ít ỏi về nhạc nhờ tự học hỏi guitar cũng như nhờ những giờ dạy nhạc khi theo học bậc trung học ở trường Nguyễn Trãi. Ông chưa kịp thi Tú Tài đã rời khỏi quê hương cùng một số người thân trong gia đình.

Tuy nhiên Trịnh Nam Sơn có được may mắn ngay từ bước đầu trên con đường âm nhạc khi sống ở tiểu bang Florida trong thời gian đầu tỵ nạn, qua vai trò sử dụng guitar đệm cho một ban nhạc Mỹ. Đến cuối năm 1976, ông bay sang tiểu bang California và cư ngụ ở đây cho đến bây giờ. Tại Orange County, ông chú tâm nhiều hơn vào việc học nhạc.

Cũng trong thời gian này ông là một thành viên trong ban nhạc Chí Tài. Không những thế, Trịnh Nam Sơn còn tập tành viết nhạc khi chưa biết rành về ký âm pháp! Ông phải nhờ cậy đến người bạn ở chung là nhạc sĩ Trần Quảng Nam viết notes nhạc xuống giấy dùm…

Trịnh Nam Sơn bắt đầu học nhạc tại những colleges ở Orange County. Sau đó vào đầu năm 1985,ông chuyển hẳn qua học một cách “tới nơi tới chốn” với một chương trình cấp tốc về sáng tác, điều khiển dàn nhạc… Ông từng được hướng dẫn bởi những nhà soạn nhạc phim quốc tế lừng danh như Henri Mancini, Bill Conti, Alan Ferguson, Dick Grove… để ra trường vào cuối năm 1986. Ngoài việc nghiên cứu về nhạc phim, ông còn trau dồi thêm về guitar và sau đó là saxo.

Sau một thời gian sống ở Orange County, Trịnh Nam Sơn di chuyển lên cư ngụ tại San Jose. Có một dạo ông cộng tác với một ban nhạc người Trung Hoa trình diễn tại các Bars và Clubs ở miền bắc California. Sau đó ông thành lập một phòng thu thanh lấy tên là ATM, tức Asian Top Music, trùng với tên gọi tắt của máy rút tiền tự động ATM “Automatic Teller Machine”! Ông nói đùa rằng có lẽ vì vậy mà từ 1993 đến 1997, ông luôn phải chi ra nhiều tiền cho phòng thu.

Sau khi ATM ngưng hoạt động, Trịnh Nam Sơn lại dời xuống lại Orange County và ở luôn cho đến nay. Kể từ năm 1998, Trịnh Nam Sơn bắt đầu thay đổi ngoại hình bằng cách cạo đầu nhẵn thín với một lý do rất giản dị vì tóc ông thường bị rụng nhiều. Với ngoại hình mới này, ông tự nhận nhìn “gọn ghẽ” hơn, khán giả cũng thấy thích hơn, nhưng có một số cho rằng không “phong sương” bằng khi còn để tóc dài.

Ngoài việc viết nhạc cho những phim tài liệu của Mỹ như một nhạc sĩ tự do, Trịnh Nam Sơn còn thành lập một phòng thu và trung tâm nhạc lấy tên tắt của ông là TNS Music Productions.

Sau khi về Việt Nam trình diễn, khi được hỏi có gặp phải sự phản đối nào ở hải ngoại hay không, thì Trịnh Nam Sơn cho biết không gặp phải trường hợp này. Có lẽ là nhờ thiện chí của ông muốn đóng góp vào mục đích từ thiện của chương trình “Duyên Dáng Việt Nam” bằng tiền cát xê của mình, cụ thể là giúp cho các học sinh nghèo trong nước.

Riêng về mặt thuần túy nghệ thuật, Trịnh Nam Sơn cho rằng nếu để anh chị em nghệ sĩ trong nước và hải ngoại trao đổi về văn hoá với nhau khi có dịp nghệ sĩ hải ngoại về nước hoặc nghệ sĩ trong nước ra hải ngoại trình diễn là một điều rất tốt, như ông nói: “Riêng cá nhân mình không đại diện được cho ai hết thì đây là một cơ hội cho anh em nghệ sĩ với nhau trao đổi tinh thần nghệ thuật với nhau…”

Trịnh Nam Sơn lãng tử khi còn tóc

Ông đưa ra một nhận xét: đã cùng giới nghệ sĩ với nhau, ai cũng muốn đến nơi nào có khán giả thích mình, ái mộ mình, không phân biệt trong hay ngoài nước.

Trịnh Nam Sơn sáng tác nhạc theo nhiều chủ đề, nhưng nặng nhiều về tình yêu, xen lẫn giữa hư cấu và tình cảm riêng tư. Đôi khi ông bi thảm hoá cuộc tình qua nội dung, nhưng ở phần kết đó chỉ là một sự nuối tiếc, “một nỗi nhớ trong hạnh phúc, chứ không phải mình đau khổ dằn vặt hay là sẽ không bao giờ mình yêu lại được nữa. Đó không phải là những bài nhạc của Sơn”.

Theo Tivi Tuần San

Leave A Reply

Your email address will not be published.