Mạnh Quỳnh là một trong những nam ca sĩ tiêu biểu của dòng nhạc vàng và nhạc quê hương tại hải ngoại vào thập niên 1990-2000. Anh có giọng hát buồn, nỉ non, sớm định hình cho mình một phong cách hát đặc biệt trong thể loại nhạc vàng và trở thành một hiện tượng của làng nhạc hải ngoại những năm cuối thập niên 1990. Sở trường của Mạnh Quỳnh thường là nhạc buồn, những ca khúc chia sẻ nỗi niềm với kẻ nghèo, người tha hương, những bài nhạc vàng có nội dung buồn đau, tan vỡ.
Ca sĩ Mạnh Quỳnh tên thật là Nguyễn Thanh Dũng, sinh năm 1971 tại Biên Hòa. Dù là một ca sĩ nổi tiếng nhưng không nhiều người biết anh là con lai, có cha là quân nhân Mỹ đóng quân ở Biên Hòa, và mẹ là một phụ nữ Việt. Họ kết hôn và xây dựng tổ ấm, nhưng cuộc hôn nhân đó thật ngắn ngủi vì cha cúa anh bị mất tích trong cuộc chiến, không lâu sau khi anh ra đời.
Tuy mang hai dòng máu Việt – Mỹ, nhưng vẻ bề ngoài của Mạnh Quỳnh không có nhiều nét đặc trưng của con lai, cả giọng hát và nét mặt của anh đều thuần chất Việt Nam.
Vắng cha, Mạnh Quỳnh theo mẹ về sống với bà ngoại ở Châu Đốc – Long Xuyên. Cuộc sống thanh bình và yên ả của làng quê đã mang ý nghĩa lớn đối với cảm nhận của anh từ thuở thiếu thời, ảnh hưởng lớn đến sự lựa chọn ca khúc thể loại quê hương để hát về sau này.
Cuộc sống ở quê khó khăn, không thể ở nhà ngoại mãi nên năm 15 tuổi, Mạnh Quỳnh theo mẹ lên Sài Gòn để sinh sống, vì mê nhạc nên xin mẹ cho theo học cổ nhạc với nghệ sĩ Ngọc Ẩn. Dù cuộc sống khó khăn nhưng mẹ của Mạnh Quỳnh vẫn chiều ý con, cho theo học nhạc, nhưng muốn anh học hành được đến nơi đến chốn bên cạnh niềm đam mê nhạc.
Năm 20 tuổi, khi học xong phổ thông và chuẩn bị thi đại học thì Mạnh Quỳnh cùng với mẹ được sang Hoa Kỳ định cư theo diện con lai. Trong 2 năm đầu ở New York, anh vừa đi làm công ở một hãng điện tử, vừa học tiếng Anh vào buổi tối. Cuộc sống mới nơi xứ người rất khó khăn và chật vật.
Sau khi đã dần ổn định cuộc sống ở Mỹ, hai mẹ con Mạnh Quỳnh quyết định chuyển về tiểu bang Minnesota và sống tại thành phố Lakeville.
Tại đây Mạnh Quỳnh theo học về ngành điện toán, đồng thời ghi danh theo học về sáng tác, luyện thanh và guitar tại nhà do một giáo sư người Mỹ hướng dẫn. Dù cuộc sống vẫn còn vất vả những niềm đam mê ca hát đã luôn thôi thúc Mạnh Quỳnh phải cố gắng thực hiện được ước mơ của mình. Thời gian sau đó anh đi hát cho những tiệc cưới của người Việt, vừa để có thêm thu nhập trang trải cuộc sống và chi phí học hành, vừa cũng là theo đuổi đam mê.
Nhờ những lần đi hát đó mà đến một ngày vận may đã đến với Mạnh Quỳnh. Một khán giả thấy anh hát hay nên gửi băng thu âm giọng hát mình đến các trung tâm băng dĩa để giới thiệu. Ngay sau đó, Mạnh Quỳnh được trung tâm Người Đẹp Bình Dương mời lên thử giọng. Lúc đó anh đã chọn hát bài Gõ Cửa của nhạc sĩ Mạnh Quỳnh sáng tác trước 1975, và chàng trai mang tên Nguyễn Thanh Dũng cũng chọn cái tên Mạnh Quỳnh làm nghệ danh cho mình kể từ lúc đó.
Thời điểm đó, ca sĩ Mạnh Quỳnh trước 1975 đã ngừng đi hát, không ai biết đến tin tức của ông, chính Nguyễn Thanh Dũng (Mạnh Quỳnh trẻ) cũng tưởng là Mạnh Quỳnh trước 1975 đã qua đời sau nhiều biến đổi của thời cuộc, nên anh đã chọn nghệ danh Mạnh Quỳnh như là một sự nối tiếp thế hệ. Tuy nhiên việc chọn trùng tên này cũng mang lại nhiều rắc rối với ca sĩ Mạnh Quỳnh trước 1975 vì bị khán giả nhầm lẫn giữa 2 người.
Từ năm 2000, Mạnh Quỳnh đã kết hợp cùng ca sĩ Phi Nhung để trở thành đôi song ca rất ăn ý trong những ca khúc trữ tình, quê hương, đặc biệt là những bài hát tân cổ trên sân khấu Paris By Night. Đó là sự kết hợp của 2 người ca sĩ có số phận tương đồng một cách kỳ lạ: Cùng có cha là những người quân nhân Mỹ, nhưng mồ côi cha từ sớm, phải sống bươn chải từ nhỏ để mưu sinh trong hoàn cảnh rất khó khăn.
Nhiều fan hâm mộ đã hy vọng rằng Mạnh Quỳnh và Phi Nhung không chỉ là “tình nhân” trên sân khấu, mà cả ở ngoài đời. Tuy nhiên Mạnh Quỳnh đã cưới vợ năm 2004, người vợ này lại do chính Phi Nhung giới thiệu, đó là cô Văn Cẩm Diệu, và họ đã có 2 người con trai nay đã lớn.
Cho đến nay, Mạnh Quỳnh là một trong những nam ca sĩ thế hệ sau năm 1975 phát hành nhiều album nhạc nhất với 60 CD các thể loại và hợp tác với hầu hết các trung tâm băng nhạc lớn nhỏ: Thuý Nga, Asia, Người Đẹp Bình Dương, Ca Dao, Phượng Hoàng…
Ngoài ra anh còn tự sáng tác nhiều ca khúc để phù hợp với giọng hát của mình, những bài hát viết nỗi buồn, sự thiệt thòi của phận nghèo, cô đơn. Giọng hát Mạnh Quỳnh đậm chất trữ tình, tròn vành rõ chữ và mang những nỗi khắc khoải, u buồn, phù hợp với những người nghe nhạc phổ thông đại chúng.
Khác với những ca sĩ hải ngoại khác, thường về Việt Nam để làm những liveshow công phu, đình đám, Mạnh Quỳnh về Việt Nam thường đi diễn khắp nơi, tham gia đủ các show lớn nhỏ. Theo anh, nguyên nhân là bởi làm liveshow thì chi phí rất cao, nếu bán vé cao thì những người nghèo thì không thể coi được, mà Mạnh Quỳnh thì muốn giọng hát của mình có thể đến với những bà con ở những vùng xa xôi, nghèo khó.
Vì thế lần nào về nước, Mạnh Quỳnh cũng đi diễn khắp nơi, từ thành phố đến nông thôn. Có chuyến về Việt Nam 16 ngày, Mạnh Quỳnh diễn tới 14 đêm từ Nam ra Bắc, từ miền Tây Nam bộ đến đồng bằng Bắc bộ.
Từ năm 2018, Mạnh Quỳnh nhận được nhiều lời mời về nước tham gia gameshow và làm giám khảo, anh làm giám khảo chương trình Solo cùng bolero năm 2018. So với những năm trước đó, Mạnh Quỳnh giảm tần suất đi hát để dành thời gian cho gia đình, có thời gian chăm sóc con cái sau thời gian dài thường xuyên vắng nhà vì nghiệp ca hát. Theo nam ca sĩ cho biết, trước đây anh hát đủ các ngày cuối tuần, thì nay chỉ hát 2 hay 3 cái cuối tuần của mỗi tháng, còn ngày thường thì ở nhà bổn phận làm chồng và làm cha, dẫn vợ đi shopping, đi dã ngoại với vợ con để cân bằng sự nghiệp và gia đình.
Những năm gần đây, một ngày bình thường của Mạnh Quỳnh được anh chia sẻ như sau: “Nếu không đi hát, tôi dậy thật sớm, lo bữa sáng cho vợ con, rồi đưa hai đứa nhỏ đến trường. Sau đó, tôi về nhà phụ vợ các việc nội trợ lặt vặt rồi chăm sóc khu vườn. Nhà tôi vốn có hai chú chó, một con vừa mất ở tuổi 14. Tôi thường dắt chó tản bộ gần nhà để tập thể dục. Chiều đến, tôi thường vào phòng thu tại gia để ghi âm bài hát mới hoặc tập trung sáng tác. Tối, tôi đón các con về và chuẩn bị bữa cơm để cả nhà quây quần”.
Hiện nay tổ ấm của gia đình Mạnh Quỳnh là một tư gia thật đẹp, có mảnh vườn đủ rộng để tràn ngập hoa lá, là nơi thư giãn xóa tan mệt mỏi sau những ngày tháng bân rộn đi hát. Bên trong vườn còn có một khu vực riêng để Mạnh Quỳnh uống cà phê, sáng tác nhạc.
Hình ảnh Mạnh Quỳnh hiện nay:
Đông Kha