Âm nhạc thời Vàng Son

Trò chuyện cùng nhạc sĩ Vũ Thành An về những bài ca Không Tên

0

Nhạc tình Vũ Thành An là một kết hợp của âm điệu nhẹ nhàng, lả lướt với lời hát như quyện vào tâm hồn người nghe. Những diễn tả đau thương, trách cứ, giận hờn theo từng cung bậc ập vào tâm khảm đến rã rời, đến ray rứt. Ai chẳng từng yêu, chẳng từng xót xa, lo âu? Vì vậy cuối thập niên 60, tới đầu thập niên 70, một chuỗi sáng tác của Vũ Thành An, với “Tình Khúc Thứ Nhất”, “Em Đến Thăm Anh Đêm Ba Mươi”, các bài “Không Tên” được quần chúng đón nhận nồng nàn và nghiễm nhiên trở thành những bản “Nhạc Tình Vũ Thành An”, một dấu ấn lãng mạn của một thời Nhạc Vàng.

  • Nhạc sĩ học nhạc từ lúc nào, với ai?

Vũ Thành An: Tôi học nhạc từ hồi còn rất nhỏ. Một trong những thầy dạy tôi ở trung học là nhạc sĩ Chung Quân, tác giả bài Làng Tôi.

  • Nhạc sĩ đã dùng nhạc cụ nào để xử dụng trong khi sáng tác? Qua thời gian có thay đổi cách sáng tác không? Tỷ dụ như xưa dùng guitar, bây giờ Thánh Ca thì dùng đàn dây, piano?

Tôi thường dùng guitar

  • Sáng tác ca khúc đầu tiên năm 1959 bị thầy là nhạc sĩ Chung Quân chê. Ca khúc có được phổ biến không?

Đã lâu lắm rồi tôi không nhớ rõ là bài gì. Tôi muốn nhắc lại sự kiện này là để nói với các bạn trẻ là đừng nản chí với những lời chê khen, hãy cố gắng, thể nào cũng thành công.

  • Ông đã từng nói bài “Không Tên Cuối Cùng” được viết năm 1965, nghĩa là lúc nhạc sĩ được 22 tuổi, khi bị chấn động tinh thần mạnh vì cuộc tình gãy đổ. Vậy nhạc sĩ sáng tác “Bài Không Tên Cuối Cùng Tiếp Nối” năm nào? 

Tôi viết lời thứ hai cho Bài Không Tên Cuối Cùng cũng như Những Bài Không tên khác vào năm 1991. Những năm tháng bị giam cấm, tôi đã tiếc là đã viết những lời không nên viết, đặc biệt nhất là Bài Không Tên Cuối Cùng (Mưa bên chồng có làm em khóc, có làm em nhớ những khi mình mặn nồng…). Chắc chắn là những lời này được hát đi hát lại nhiều lần ở khắp nơi đã ảnh hưởng tới người bạn cũ của tôi. Tôi nghĩ là sẽ không bao giờ có cơ hội nói lại những điều mình không nên nói ấy. Năm 1991 khi được ra hải ngoại tôi đã thực hiện ngay ý định của mình.

  • Bài Không Tên Cuối Cùng viết năm 1965, Cuối Cùng, là hết, có nghĩa là lúc đó ông không tính sáng tác bài “Không Tên” nào nữa? Vậy tại sau lại có thêm các bài không tên sau đó?

Không Tên Cuối Cùng là kỷ niệm cuối cùng của một cuộc tình, chứ không phải là bài hát cuối cùng.

  • Tại sao lại Không Tên, với lời nhạc phong phú chắc chắn ông có tựa để đặt cho bản nhạc, mà lại đặt là Không Tên?

Tôi muốn tạo sự chú ý của thính giả, và cũng muốn giấu tên những người bạn liên quan đến những bài hát ấy.

  • Được biết nhạc sĩ lập gia đình lần đầu tiên năm 1969, ông có bài hát nào ca tụng tình yêu thăng hoa, vui vẻ vào thời điểm này không?

Tôi có làm bài Không Tên Số 5 cho người vợ đầu tiên.

  • Những bản Tình Ca cuối cùng của nhạc sĩ Vũ Thành An, (Bài Không Tên Cuối Cùng Tiếp Nối, Bài Không Tên Số 12, Bài Không Tên Số 50, Hồn Lạnh Nắng Phai, Tình Xưa Gái Huế) những bài này được sáng tác vào thời điểm nào?

Bài Không Tên đầu tiên được sáng tác trước 1975. Những bài sau đó được viết sau năm 1985.

  • Bài Không Tên số 12 – Hình như bài hát mang một niềm hy họng, ông có thể cho biết thêm về bản nhạc được không?
    “Cõi trên đã nhìn xuống ta mỉm cười
    Lồng lộng chiều tung mái tóc
    Sâu thẳm hồn em đã khóc
    Mong cầu rồi ra có ngày mãi xum vầy”.

Bài này tôi sáng tác sau năm 1985, lúc ấy tôi đã gặp được người bạn cho tôi lại niềm vui sau bao nhiêu năm đau khổ.

  • Bài hát “Đời Đá Vàng” có nhắc đến “tình yêu” nhưng là một thứ tình yêu đã vượt qua khỏi tình lứa đôi nên theo nhạc sĩ nên xếp bài này như là một trong các bài trong Nhân bản ca hay không?

Bài Đời Đá Vàng là bài Không Tên 40. Những câu sau cùng được viết sau này (1994-2000) cho nên mang nhiều chất Tình Người hơn. Dù sao bài hát cũng đã được đặt tên rồi.

  • Nhạc Sĩ có bao nhiêu bài Nhân Bản Ca? Những bài hát này được viết trong tù, làm sao nhạc sĩ nhớ hết được?

Cho tới bây giờ tôi có tất cả khoảng 60 bài Nhân Bản. Rất tiếc tôi chưa có dịp phổ biến hết đến thính giả. Hiện tôi đã đưa những bài này lên internet ở vuthanhan.com. Quả thật có nhiều bản tôi đã làm và quên mất.

  • Tại sao chia ra là Nhân Bản ca? Tình Người, cứ gọi là Tình Ca thì có thể bản nhạc được phổ biến hơn không?

Nhân bản Ca để nói về Tình Yêu rộng và lớn hơn tình yêu đôi lứa. Tôi nghĩ một bài hát được phổ biến rộng rãi là do nội dung bài hát và lúc đầu phải quảng cáo thật mạnh.

  • Nhạc sĩ Vũ Thành An đã sống thế nào khi ra khỏi tù?

Tôi đi kèm trẻ tại tư gia

  • Năm 1987, ông gặp người bạn đời hiện tại trong trường hợp nào ?

Tôi gặp vợ tôi hiện nay khi tôi đi dạy học. Mấy người con của bà là học trò của tôi.

  • Mấy năm sau đó, ông có nói sẽ không sáng tác nhạc tình ca nữa, tại sao thỉnh thoảng lại thấy 1 bản nhạc tình của anh Vũ Thành An mới sáng tác, thí dụ bản “Hạt Sầu” thơ Trường Đinh, được ông phổ nhạc thành bản tình ca tháng 10 năm 2001.

Nội dung bài Hạt Sầu không phải là tình ca đôi lứa. Có những bài tình ca đã và có thể sau này được phổ biến là những bài tôi đã sáng tác rất lâu. Chẳng hạn bài Đời Đá Vàng đã có từ năm 1974.

  • Không sáng tác Tình Ca nữa, nhưng nhạc sĩ còn thưởng thức nhạc tình nữa không?

Có chứ, nếu là nhạc hay. Tôi chỉ không còn lụy vì tình trai gái nữa mà thôi.

  • Nhạc sĩ có cảm tưởng thế nào khi tình cờ nghe Nhạc Tình của mình còn được rất nhiều ca sĩ hát trên đài?

Tôi vui vì những gì mình viết ra còn được nhắc đến.

  • Sự khác nhau giữa nhạc sĩ Vũ Thành An ngày trước và hiện nay như thế nào?

Mọi sự biến đổi theo thời gian. Chúng ta ngày hôm nay không giống như chúng ta ngày hôm qua. Vũ Thành An của những Bài Không Tên chắc chắn đã thay đổi sau 40 năm trải qua nhiều biến động. Ngày xưa tôi chỉ biết yêu và đau khổ cho một người, nay tôi học để yêu và hy sinh cho Thiên Chúa và cho anh em .Tôi chắc chắn rằng mỗi lúc tôi một gần ngày trở về quê Trời. Tôi vẫn đang cầu xin cho mọi người và cho mình trong những ngày tháng còn lại.

Theo Trần Viết Minh Thanh (honque.com)

Leave A Reply

Your email address will not be published.