Âm nhạc thời Vàng Son

Tranh cãi xung quanh hình tượng “nón cối” trong MV Ly Rượu Mừng – Đức Tuấn

0

Vừa qua, những người yêu nhạc xưa (dòng nhạc vàng và tiền chiến) có một phen hoang mang, có phần phẫn nộ khi được xem qua MV mới nhất của ca sĩ Đức Tuấn hát bài “Tết ca” bất hủ của nhạc sĩ Phạm Đình Chương là “Ly Rượu Mừng”. Giọng hát Đức Tuấn mang tính kỹ thuật kiểu nhạc viện, thuộc loại được đào tạo bài bản nên có nhiều người yêu thích. Sinh thời, nhạc sĩ Phạm Duy từng dành nhiều lời khen ngợi khi Đức Tuấn hát nhạc của ông. Tuy nhiên điều đáng nói là trong MV “Ly Rượu Mừng”, ca sĩ Đức Tuấn đã mặc áo bộ đội, đội nón cối để minh họa cho câu hát: “Chúc người binh sĩ lên đàng chiến đấu công thành, sáng cuộc đời lành, mừng người vì Nước quên thân mình…”

Vì sao khán giả yêu nhạc xưa lại cảm thấy phẫn nộ khi chứng kiến hình tượng nón cối trong ca khúc Ly Rượu Mừng? Một lý giải dễ hiểu nhất, đó là Phạm Đình Chương là nhạc sĩ tiêu biểu của miền Nam Việt Nam, vì vậy người lính trong bài hát của ông luôn được khán giả mặc định là người lính miền Nam. Phạm Đình Chương còn có một bài hát nổi tiếng ca ngợi người lính đó là ca khúc Anh Đi Chiến Dịch. Bài hát Ly Rượu Mừng được trình bày đầu tiên và thành công qua sự thể hiện của Ban Thăng Long ở Saigon vào cuối thập niên 1950. Vì vậy việc đưa hình ảnh người lính miền Bắc vào bài hát Ly Rượu Mừng là một hình thức râu ông nọ cắm cằm bà kia. Ngoài ra, có một sự thật là, hầu hết những người yêu nhạc xưa (là dòng nhạc Đức Tuấn đang theo đuổi) lại không có cảm tình lắm với “nón cối”, vì nó gợi nhớ lại việc dòng nhạc xưa đã bị cấm đoán một thời gian rất dài, tính từ năm 1954.


Ly Rượu Mừng – Ban Thăng Long hát trước năm 75

Cũng vì bài hát Ly Rượu Mừng có nhắc tới người lính nên đã bị cấm hơn 40 năm trên lãnh thổ Việt Nam, tính từ năm 1975 cho đến khi được cấp phép trở lại năm 2016. Trước đây, có nhiều tài liệu cho biết Ly Rượu Mừng được sáng tác năm 1955 tại miền Nam. Tuy nhiên theo nhà báo Nguyên Minh cho biết, khi công ty Phương Nam Phim muốn xin cấp phép phổ biến bài hát này trở lại hồi năm 2016, họ đã phải cùng gia đình tìm lại tất cả các tư liệu cũ liên quan đến bài ca. Trong những tư liệu đã quá cũ, gia đình tìm và thấy bản ghi chép, tư liệu cũ của ca khúc này. Qua đó, có thể xác định bài hát được sáng tác khoảng thời gian 1951-1953. Tư liệu cũng cho thấy đó là bài hát mà ông Phạm Đình Chương viết về “người lính chống Pháp”. Trên cơ sở đó, Cục Nghệ thuật biểu diễn đã cấp phép cho bài hát được hát hồi đầu năm 2016.

Theo thông tin tiểu sử của nhạc sĩ Phạm Đình Chương, ông di cư vào Saigon năm 1951, nếu như bài hát sáng tác vào năm 1952 thì nó cũng được sáng tác ở Saigon, khi tác giả đã từ bỏ kháng chiến để về thành. Theo thiển ý của người viết, người lính trong Ly Rượu Mừng không cần phải minh định chính xác là của phe phái nào, đơn giản đó là những người đã “vì nước quên thân mình”. Hầu hết mọi người lính, khi đã sẵn sàng ra trận thì họ đều có được phẩm chất “quên mình” đó. Vì vậy việc Đức Tuấn đưa “nón cối” vào Ly Rượu Mừng, cho dù đúng hay sai về mặt lý, thì anh cũng đã hoàn toàn sai và thất bại trong việc muốn chiếm lấy cảm tình của những khán giả yêu nhạc xưa, vốn là đối tượng chính mà anh cần phải chinh phục trong sự nghiệp theo đuổi dòng nhạc trữ tình tiền chiến của anh trong nhiều năm qua.

Nếu như nói rằng việc bắt buộc phải đưa hình tượng bộ đội vào trong MV để được qua cửa kiểm duyệt, thì Đức Tuấn hoàn toàn có thể bỏ qua chi tiết người lính của bài hát, chỉ tập trung vào cốt truyện chính là “xuyên không” như trong MV thì mọi việc có thể đã tốt hơn.

Đông Kha

Leave A Reply

Your email address will not be published.