Âm nhạc thời Vàng Son

Hồi ức về dòng nhạc ‘Mưa bụi’ một thời đình đám

0

Những cuốn băng ‘Mưa bụi’ vào thập niên 1990 đã thực sự làm nên một cuộc cách mạng âm nhạc khi kết hợp tân nhạc với kỹ thuật cổ nhạc trong những ca khúc trữ tình quê hương dân dã.

Trong số những dòng nhạc mang âm hưởng dân ca Nam Bộ, người nghe nhạc chắc hẳn còn nhớ vào gần 30 năm trước, đã có thời những bản tân nhạc mang âm hưởng trữ tình quê hương làm nên một cuộc cách mạng: Cuộc cách mạng mang tên Mưa bụi.

Cuộc cách mạng mang tên Mưa bụi

Những năm đầu thập kỷ 90, âm nhạc Việt gắn liền với những cái tên như Nhã Phương, Bảo Yến, Ngọc Ánh, Ngọc Sơn, Đình Văn… Những tên tuổi này từng làm mưa làm gió với những bản nhạc trữ tình quê hương, nhạc Gò Công, dòng nhạc Tình ca đỏ hay những bản nhạc vàng trước năm 1975.

Ngoài những tên tuổi ít ỏi ở trong nước đó, làng nhạc Việt gần như bị lép vế với sự phát triển mạnh mẽ của nhạc hải ngoại. Cộng đồng người Việt ở nước ngoài lúc đó cơ bản đã ổn định cuộc sống, có nhu cầu cao về đời sống tinh thần. Thời điểm này, ngoài băng đĩa của các ca sĩ trưởng thành từ trước 75, còn có xuất hiện của thế hệ ca sĩ mới sau này ở hải ngoại là Ngọc Lan, Tuấn Vũ, Don Hồ, Lâm Thúy Vân… và thế hệ hát nhạc trẻ đình đám là Lưu Bích, Tô Chấn Phong, Tommy Ngô, Lynda Trang Đài…

Trong khi đó ở trong nước, thị trường âm nhạc còn ảm đạm do dư chấn của thời kỳ kiểm soát văn hóa gắt gao kể từ sau năm 1975, làm cho Việt Nam trong nước mất đi tầng lớp kế thừa âm nhạc trữ tình. Mãi cho đến đầu thập niên 1990, trước sự du nhập ngược của nhạc hải ngoại từ nước ngoài về Việt Nam, một số ít nhà sản xuất âm nhạc trong nước đã thức thời được tiềm năng to lớn của thị trường âm nhạc quốc nội gần 70 triệu dân, trong đó có trung tâm băng nhạc Kim Lợi.

Sau thời gian dài không được nghe nhạc vàng một cách công khai, khán giả trong nước bắt đầu được tiếp cận nhạc hải ngoại qua băng đĩa lậu, từ đó nhu cầu thưởng thức âm nhạc của họ cũng lên rất cao. Họ bắt đầu trông chờ vào những sản phẩm âm nhạc chất lượng của thị trường trong nước. Đó cũng chính là thời kỳ mở đầu cho thể loại tân nhạc kết hợp với cổ nhạc, mà sau này, dòng nhạc đó thường được gọi bằng cái tên: nhạc Mưa Bụi.

Thời kỳ ấy, phương tiện truyền thông chưa phát triển mạnh mẽ, các sản phẩm băng đĩa cũng gói gọn trong vài chiếc băng cassette, video. Cũng không phải ai cũng có điều kiện được thưởng thức những sản phẩm này, bởi có được chiếc đài cassette thì hẳn là khá giả lắm. Nếu có, thì cũng là âm nhạc hải ngoại với các băng nhạc Asia, Paris by night.

Thế nên khán giả, nếu muốn nghe âm nhạc ‘nội’, chỉ còn cách đến những tụ điểm sân khấu ngoài trời, một số sân khấu tỉnh để trực tiếp nghe những ca sỹ thời bấy giờ biểu diễn. Cũng chính bởi những lý do ấy, mà thị trường âm nhạc trong nước còn manh mún, nghèo nàn và lạc hậu.

Nắm bắt được thực tại, nhạc sỹ Hữu Minh (tức Minh Vy), ông chủ của hãng đĩa Kim Lợi mong muốn có được một thử nghiệm mới, một dòng âm nhạc mới mang bản sắc của Việt Nam, mang hơi hướng dân ca nhưng với những kỹ thuật nhạc nhẹ.

Cơ hội đã đến khi nghệ sỹ cải lương Tài Linh ghé qua Kim Lợi, thu âm thử những ca khúc Hữu Minh viết và được nhạc sỹ Vinh Sử biên tập. Tài Linh lúc ấy đang là một ngôi sao thực sự của sân khấu cải lương và chưa có kỹ thuật hát tân nhạc

Cuộc hành trình thu âm rất cực khổ của Tài Linh bắt đầu. Chị làm quen với nhịp phách và tiết tấu của nhạc nhẹ qua sở trường và cách nhấn nhá, buông thả luyến láy mềm mại của cổ nhạc, nhưng chị biết chắt lọc và làm mới giọng hát của mình, cùng với sự mày mò, xử lý tinh tế về kỹ thuật của phòng thu Kim Lợi. Tiếng hát đặc biệt của chị đã thuyết phục được ca sĩ Đình Văn, vốn là một giọng ca nam sáng giá lúc bấy giờ, kết hợp với chị thành một cặp song ca. Đình Văn – Tài Linh với bài hát đình đám đầu tiên Tùy hứng Lý qua cầu đã phá các kỷ lục thu âm của Ngọc Sơn, Thu Hiền… vượt qua con số 150.000 bản, làm rộn ràng khắp trong Nam ngoài Bắc, từ thành phố đến tận miền quê thời kỳ đó.

Cũng từ khi khai sinh ra dòng nhạc ‘tân cổ giao duyên’ này, Hãng phim Trẻ và Kim Lợi đã có ý tưởng quay lại những cảnh đẹp của Việt Nam cùng những ca sỹ trong dự án. Đây được coi là sự khởi đầu mới mẻ cho các MV ca nhạc Việt Nam sau này.

Ý tưởng này khá liều lĩnh bởi người yêu nhạc trong nước khi đó còn khá lạ lẫm với những MV ca nhạc, nếu có thì cũng chỉ là những sản phẩm hải ngoại được quay trên sân khấu. Còn các ca sỹ trong nước rất ít người phát hành những MV ca nhạc được đầu tư công sức, máy móc hiện đại như vậy.

Tình cờ khi đi quay cảnh làm đĩa karaoke ở Đà Lạt, nhạc sỹ Hữu Minh cùng ê kíp gặp phải cơn mưa bụi. Sự tình cờ này khiến anh quyết định đặt tên cho những sản phẩm của mình là Mưa bụi, chính thức khai sinh ra dòng nhạc mới của mình.

Vàng son một thời

Kể từ đó, những phong cảnh đặc trưng của Việt Nam lần lượt xuất hiện trong những MV ca nhạc này. Những đồng lúa con trâu, những cầu tre lắt lẻo, những miền đất thân thương như Huế mộng mơ, miền Trung kiên cường, miền Tây chân tình được đưa vào những video ca nhạc của Mưa bụi.

Cũng vì là những nhân tố đầu tiên, thế nên những phong cảnh đẹp của quê hương được khai phá, lột tả từng chi tiết và đem lại nhiều cảm xúc cho ca sỹ cũng như khán giả. Nhạc sỹ Hữu Minh đã quyết định giới thiệu Việt Nam qua những video ca nhạc cũng như những bản tình khúc trữ tình như một đặc trưng riêng của thể loại âm nhạc này.

Anh phân tích được rằng, đây chính là thế mạnh, cũng như điểm mới lạ mà không ai trước đó từng làm. Biến những khó khăn thành ưu điểm, Hữu Minh cùng những ca sỹ của anh đã quyết định rẽ mình sang một hướng mới.

Có thể nói, đặc trưng của âm nhạc Mưa bụi chính là những ca khúc tân nhạc có âm hưởng dân ca, cùng những tổ hợp hoạt cảnh hài và một loạt những gương mặt mới với giọng hát thật ‘ngọt’.

Từ hai ca sỹ chủ chốt ban đầu là Tài Linh và Đình Văn, dòng nhạc này đã phát hiện thêm một loạt những cái tên như Sỹ Ben, Cảnh Hàn, Kim Tử Long, Ngọc Hải, Thạch Thảo,…

Sau một loạt những số phát hành với con số ‘khủng’ lên tới hàng trăm ngàn bản, Mưa bụi gặp phải sự phản đối vì quá dân dã khiến cho nhiều khán giả khó tính cho rằng âm nhạc này không xứng tầm với nền âm nhạc trong nước.

Không thanh minh, chẳng tự lý giải, ê kíp thực hiện lặng lẽ đổi tên chương trình từ Mưa bụi thành Tình đã bay xa.

Kể từ đó, Mưa bụi đã vượt qua biên giới trong nước để đến với thị trường hải ngoại. Người Việt ở khắp nơi trên thế giới, với nỗi lòng canh cánh thương nhớ về quê nhà, khi gặp được dòng nhạc này đã đón nhận nhiệt liệt bởi họ có thể ngắm nhìn những cảnh đẹp của quê hương cũng như lắng nghe những khúc nhạc thuộc về nơi chôn rau cắt rốn của họ.

Cũng từ đây, các trung tâm băng đĩa hải ngoại đã kết hợp với ê kíp Mưa Bụi để cùng nhau thực hiện những sản phẩm có chất lượng, đáp ứng được nhu cầu của những người con Việt Nam ở khắp nơi trên thế giới.

Chính bởi vậy, âm nhạc Mưa bụi ngày càng đến được với nhiều khán giả hơn, nhiều người tìm nghe bằng được những băng đĩa này, đến nỗi các đại lý phải xếp hàng lấy số mới có thể đăng ký được số lượng cho mình để mua được băng về bán.

Ít ai biết rằng, hầu hết những ca sỹ đã thành danh bây giờ như Hồng Vân, Ngọc Sơn, đến Lam Trường, Phương Thanh, Cẩm Ly cũng trưởng thành từ cái nôi Mưa bụi, được đông đảo khán giả biết đến thông qua những ca khúc họ đã thể hiện trong loạt chương trình này.

Không kéo dài lâu, âm nhạc Việt Nam thời kỳ sau đó đã bùng với dòng nhạc trẻ và Làn Sóng Xanh, để từ đó khép lại một thời kỳ oanh liệt của Mưa Bụi.

Mưa bụi đã kết thúc sứ mệnh của mình, thế nhưng dấu ấn dòng nhạc này để lại không hề nhỏ khi nó đã từng xuất hiện, từng thu hút hàng triệu người nghe, từng làm cho những cái tên ‘mới tinh’ trở nên nổi tiếng, từng đi sâu vào tâm hồn của mỗi con người Việt Nam để từ đó, mỗi lần nhắc đến âm nhạc trong nước, người ta lại bồi hồi nhớ về thời kỳ Mưa bụi với những bản trữ tình quê hương làm lay động lòng người.

Theo VTC

Leave A Reply

Your email address will not be published.