Âm nhạc thời Vàng Son

Cảm nhận âm nhạc: “Cỏ Hồng” (Phạm Duy) – Ca khúc của tuổi thanh xuân mê đắm

0

Giữa chuỗi ngày nắng vàng chang chang, nóng nảy, trời bỗng chùng xuống, thả mây mù giăng giăng. Đám cỏ bên vệ đường se sắt, ngậm sương, bóng tóc ai qua vờn nhẹ trong gió.

Đã cuối đông rồi thì phải, lòng ta bỗng rạo rực, bềnh bồng như muốn mơ về một cõi xanh tươi, mơn mởn sức sinh sôi nào đó giữa đất trời, ở đó có đôi nhân tình mê đắm dắt nhau đi giữa mênh mang xanh thắm…

“…Rước em lên đồi cỏ hoang ngập lối
Rước em lên đồi hẹn với bình minh
Đôi chân xinh xinh như tình thôi khép nép
Hãy vứt chiếc dép bước đi ôm cỏ mềm

Đồi êm êm, cỏ im im ngủ yên yên, mộng ước rất hiền…
Giọt sương đêm còn trinh nguyên nằm mê man chờ nắng sớm lên…
Rước em lên đồi tiên…”

Những bước chân thon vừa rộn rã, vừa khép nép dấn vào miền hoang vu trong sáng. Nhạc sĩ Phạm Duy đã bắt đầu bản nhạc tình cuồng mê bằng cách dắt chúng ta đi rất nhẹ vào khung cảnh mộng mơ, những giọt nhạc ngọt ngào như ve vuốt giác quan mở dần ra con đồi thơ mộng, mướt mát, dịu hiền. “Êm êm”, “im im”, “yên yên” cõi tình chớm mở thanh bình để ta gieo hạt mầm say đắm.

“…Đồi nghiêng ngiêng, cỏ lóng lánh, rồi rung rinh bừng thoát giấc lành
Trời mong manh, đồi thênh thênh, cỏ chênh vênh chờ đôi nhân tình

Rước em lên đồi xanh, rước em lên đồi trinh
Cùng nhau lên núi cao thanh bình
Cỏ non phơn phớt ôm chân mình…
Mời em rũ áo nơi đô thành, cùng ta lên núi cao thênh thênh…

Em ơi đây con đồi dài, như bao nhiêu mộng đời
Nghiêng nghiêng nghe mặt trời yêu đương…”

Những dung hòa, bình lặng bắt đầu nhường dần cho sự chuyển động, trong tĩnh bắt đầu có động, cái tâm khao khát đã nhen nhóm, bước chân kia không còn ngập ngừng nữa. “Nghiêng nghiêng”, “lóng lánh”, “rung rinh”, sóng của thiên nhiên hay sóng tình đã gợn nhẹ, “phơn phớt”? Không gian bắt đầu mở rộng cả về chiều rộng lẫn chiều sâu. Rũ bỏ tất cả vẩn đục trần gian, ta đắm mình vào thiên nhiên, vào tiên cảnh dạt dào, rạo rực.

“Níu em trên đồi cỏ thơm mùi sữa
Níu em yêu ngồi trên bãi cỏ tơ
Giương đôi tay ôm thân tròn ơn mưa mốc
Hãy xõa mái tóc rũ trên vai anh mòn …”

Trong khung cảnh mê say đó, dù đắm đuối táo bạo nhưng vẫn nhẹ nhàng. Không phải là “ghì” chặt, không phải là “kéo” nhanh mà là “rước”, là “níu” một cách trìu mến, đắm say. Hành động khơi nguồn từ tấm lòng yêu thương, trân trọng chứ không phải từ những ẩn ức tầm thường.

“…Rước em lên đồi, cỏ thơm mùi sữa
Níu em yêu ngồi trên bãi cỏ tơ”

Dường như có chút bối rối, lo sợ giữa những êm ái và mê đắm. Nhưng rồi có bầu trời, con đồi, ngọn cỏ – những đồng lõa tinh quái, đưa họ dần vào cõi tình đê mê, mộng mị.

“… Đồi quen quen, cỏ ngoan ngoan
Tưởng mơn man làm rối tóc mềm”

Và cảnh, người, thanh âm, ánh sáng, màu sắc như bừng lên, chuyển động cuồng say, gấp gáp, hổn hển rồi lịm đi ngất ngây. Cao độ từng câu nhạc dâng lên từ từ nhưng từng con sóng trỗi dậy ầm ào để rồi cuối câu lại chùng nhẹ xuống như chút lắng lại của rung cảm, khơi nguồn cho đợt sóng tiếp theo.

“Rồi nghe thêm lời van xin từ trong tim hoặc dưới suối tiên…
Ngã em trên cỏ hoang…
Trời trong em, đồi choáng váng, rồi run lên cùng gió bốn miền…
Cỏ không tên, nằm thênh thang, rồi vươn lên vì ta yêu nàng…”

Các cụm từ nối nhau mô tả những động tác xoắn xuýt, cuống quýt, mê đắm, hối hả: đồi nghiêng nghiêng, cỏ lóng lánh, đồi êm êm, cỏ im im, đồi quen quen, cỏ ngoan ngoan, đồi choáng váng. Cách lặp đi lặp lại các tính từ vừa tạo cảm giác chuyển động vừa mô tả trạng thái tâm lý, hưng cảm, chìm đắm. Cuối cùng, họ đã dắt nhau lên trọn đỉnh của yêu đương, ngọt ngào. Đồi không còn là đồi, cỏ chẳng là cỏ nữa, kể cả bầu trời kia dường như đã biến mất rồi, đi từ ngoại cảnh đồng lõa, ta như dần đắm vào những cơn nhiễu động tâm, lâng lâng, tươi mát để rồi khi nhạc chùng nhẹ ta lạc vào tâm giới!

Cỏ xanh đổi sắc theo nhân tình…
Cỏ hoang xao xuyến trên ngọn ngành
Đỏ như trong giấc mơ lung linh
Em ngoan như tình nồng…

Cỏ từ xanh biến thành hồng: cỏ của thời hồng hoang Adam quấn quít Eva hay chứng tích của một cuộc tình mê đắm?

Có thể nói “Cỏ Hồng” là câu chuyện kể bằng âm nhạc về một cuộc tình tự với ngôn ngữ đẹp, sinh động, kỹ thuật diễn tả đạt đến mức tuyệt hảo. Thính giả được dẫn dắt dần vào cõi đam mê, vừa là nhân chứng vừa là đồng lõa và hình như cũng từng là “thủ phạm” của những dâng hiến ngọt ngào…

Nguồn: Minh Mẫn
(Theo Văn nghệ Tiền Giang số 44)

Cỏ Hồng là ca khúc được nhạc sĩ Phạm Duy viết để hồi tưởng về mối tình với Lệ Lan, người tình trẻ mà ông yêu say đắm trong suốt mười năm. Trong thời gian đó, ông và người tình đã nhiều lần lên xứ cao nguyên để cùng nhau đắm chìm trong cuộc tình không có đoạn kết. Từ mối tình với Lệ Lan, có rất nhiều ca khúc bất hủ được ra đời: Nghìn Trùng Xa Cách, Thương Tình Nhân, Ngày Đó Chúng Mình, Trả Lại Em Yêu, Con Đường Tình Ta Đi…

Riêng với “Cỏ Hồng”, nhạc sĩ Phạm Duy thừa nhận ông “bắt chước” lối nhạc ca ngợi dục tính của đôi du ca mới nổi Lê Uyên-Phương nơi đô thị cao nguyên. Ông viết trong hồi ký: “Vào năm 1970, sau khi tôi đã soạn xong những bài như Trả lại em yêu, Con đường tình ta đi… vốn là những bài ca tình cảm mô tả cuộc tình của những lứa đôi đang sống một cuộc đời bấp bênh vì không tránh khỏi cảnh xa nhau bởi thời thế. Một nhạc sĩ khác, Lê Uyên-Phương, tung ra một loạt ca khúc mang chất dục tính, ví dụ như bài Vũng lầy của chúng ta. Tôi bắt chước anh, soạn một bài có tính chất xưng tụng nhục thể”.

Bức ảnh hiếm hoi chụp Phạm Duy với Lệ Lan

Leave A Reply

Your email address will not be published.